نجوم

جستجو برای یافتن حیات فرازمینی همچنان ادامه دارد. بسیاری از دانشمندان بزرگ به وجود موجوات فضایی یقین دارند و سالهاست که در تکاپو برای یافتن نشانه هایی از آنها دست به مطالعات گسترده زده اند.  در قسمت اول این مقاله ، برخی فاکتورهای حیات در سیارات فراخورشیدی را مورد برسی قرار دادیم. در ادامه به نکات مهمتری خواهیم پرداخت.

در تعدادی از شبیه سازی هایی های کامپیوتری که در سال اخیر انجام شد ،(( دیوید اسپیجل )) از دانشگاه کرینتون کشف کرد که فاکتور هایی از قبیل حرکت چرخشی یک سیاره غیر قابل سکون و یا سرعت حرکت وضعی آن می تواند موقعیتی برای نگه داری آب و تامین حیات ایجاد کند.

هنگامی که این تغییر محوری با تغییر در سرعت حرکت وضعی ترکیب شد، تابستان های سیاره تا حدی گرم شدند که یخ موقتاً در قطبی از سیاره که به سمت ستاره ی میزبان بود آب شد. این آب مایع، تنها هنگامی در شبیه سازی های کامپیوتری به وجود آمد  که سرعت حرکت سیاره از زمین بیشتر شد . به علاوه به دلیل افزایش نیروی گریز از مرکز ، حرکت جریان هوا از قطبین به استوای سیاره ، مشکل تر شد.

اسپیجل ، هم چنین دنیای بیابانی را طراحی کرد که قسمتی از آن قابل زیست بود . 90% این سیاره را خشکی و 10% آن را آب تشکیل می داد . با توجه به استاندارد های موجود ، تنها ناحیه نه چندان بزرگی که در نزدیکی استوای سیاره واقع بود ، قادر به نگه داری آب و میزبانی حیات بود . لیکن در نواحی دیگر سیاره ، تغییرات فصلی موجب منجمد شدن و یا به جوش آمدن آب در زمان های مختلف می شد. لذا در این حال ، آب مایع تنها در فصول بهار و پاییز موجود بود. اما از نظر دیوید اسپیجل و تیم تحقیقاتی او حتی چنین نواحی را نباید غیر قابل سکون نامید و آن را از گزینه ها حذف کرد.

این تیم همچنین به این نکته دست یافتند که میکروب هایی بر روی زمین در حال زیست هستند که در دمای زیر 0 درجه شروع به دوباره سازی می کنند و شمار دیگری این عمل را در دمای بالای 100 درجه انجام می دهند. اما میکروبی که هر دو مورد را با هم تحت پوشش قرار دهد تا کنون کشف نشده است. با وجود اینکه این تیم بر این نکته اشراف دارند، اما امکان وجود هم چین میکروبی غیر ممکن نیست.

فاکتور دیگری که اکنون به بررسی آن می پردازیم ، امواج گرانشی هستند.

باید دانست که تنها چشمه ی امواج گرانشی که موجب ایجاد گرمای حیات می شود ، ستاره ی میزبان سیاره نیست.

امسال تیمی با سرگروهی (( برایان جکسون )) از دانشگاه آریزونا  به بررسی این موضوع پرداختند که برخی از سیارات دارای منابع تولید گرمای درونی هستند. به علاوه این موضوع راجع به سیاره هایی با مدار های کوچک یا بزرگ صدق می کند. در هر حال این سیارات از جانب ستاره ی خود به سبب امواج گرانشی تحت کشش و فشار قرار می گیرند  ، این پدیده به نوبت خود اصطکاک لازم برای تولید گرمای درونی سیاره را میسر می سازد.

تیم جکسون در حالی که  به بررسی سیاره های اطراف کوتوله های سرخ مشغول بودند، میزان این امواج گرانشی را برای سیاره های دیگری نیز بررسی کردند.

در حالی که میزان این امواج گرانشی تا حد زیادی به جرم ستاره و سیاره بستگی دارد ، محاسبات این تیم نشان داده اند که ، قرار دادن مقدار زیادی امواج گرانشی در مدار سیاره باعث افزایش دما در سیاره شده که شرایط ذوب شدن یخ را در سیاره ی مورد نظر فراهم می کند.

دمای بیشتر موجود در سیاره هم چنین باعث شروع فعالیت های آتش نشانی در سیاره می شوند و به دنبال آن ، سیاره به طبع میزبان اتمسفری ضخیم تر و در پی آن اثر گلخانه ای بیشتری خواهد بود. از این رو می توان لقب (( منطقه ی کلید طلایی )) را به آن اختصاص داد.

موج ضربه های گرانشی برای سیاره های نزدیک تر ، بسیار قوی تر هستند.  برخی از این سیارات حتی ممکن است امواج گرانشی بیشتری از IO ( قمر مشتری) که به خاطر امواج گرانشی بسیار قوی مشتری دچار فوران های بسیار شدیدی در سطح خود می شود دریافت کنند. چنانچه این قمر قادر است سطح خود را هر 150 سال بازسازی کند. لذا فعالیت های آتش فشانی بر روی این گونه سیارات ، احتمال وجود حیات را بر روی آن ها غیر ممکن می سازد.

 نمایی خیالی از سفینه موجودات فضایی در District 9 ، بر اساس آخرین فیلم علمی تخیلی ساخته کارگردان مطرح سینما پیترجکسون

با بیش از 300 سیاره فرا خورشیدی که تاکنون کشف شده اند ، و سیارات بیشتری که مطمئناً پس از این کشف خواهند شد. این گونه بینش های جدید به پژوهشگران کمک خواهند کرد  که در مورد سیاره های حذف شده از لیست (( کلید طلایی )) تجدید نظر کنند و در کاوش های بعدی خود ، اولویت های فراتری را مورد بررسی قرار دهند.

بر خلاف انتشار فراگیر این دیدگاه های جدید ناظر بر فاکتور های سیارات قابل سکون ، هنوز افراد زیادی بر این باورند که این فاکتورها به کشف سیاره های میزبان حیات کمک نخواهند کرد. مطمئنا حقایق زیادی وجود دارند که هنوز از چشم ما پنهانند. حتی در مورد زمین ، (( جاناتان لویین ))  از دانشگاه آریزونا می گوید : (( به عقیده ی من ، ما هنوز حقیقتاً دلیل و چگونگی قابل سکونت بودن زمین و سیر تکاملی آن را در راه تبدیل به سیاره ای قابل سکون نمی دانیم )).

او هم چنین اضافه کرد:  ((  تا زمانی که بر این حقیقت فائق نیاییم ، درست یا نادرست بودن هیچ کدام از این تئوری ها قابل پیش بینی نخوهد بود.))

باید به خاطر داشت ، همیشه احتمال این وجود دارد که در جستجوی آب بر روی سیارات دیگر دچار اشتباه شویم .  با توجه به این نظریه های جدید ، می توان اشکال مرموزی از حیات را در پیش رو تجسم کرد. مثل شنا کردن در دریاچه ای از متان در سطح تیتان، قمر زحل!؟

با این حال تیم لویین معتقند  احتمال وجود حیات در انواع شیمیایی مرموز در این مایع ها هم نباید از لیست جست و جوی ما حذف شوند.  جستجو برای حیات همچنان ادامه دارد...

منبع : سایت نجوم ایران

ترجمه پگاه شاملو از سایت علمیnewScientist

دانشمندان آمریکایی اعلام کردند سیاره زمین به زودی تحت تاثیر انفجار ستاره ای در فاصله سه هزار سال نوری قرار گرفته و دچار آسیبهایی خواهد شد. این ستاره که T Pixidis نام دارد در حال ایجاد انفجار خودساخته ای با قدرتی برابر 200 میلیارد میلیارد میلیارد مگاتن تی ان تی است. با وجود اینکه این ستاره در حدود سه هزار و 260 سال نوری از زمین فاصله دارد، فاصله ای که در مقیاسهای کهکشانی کاملا ناچیز به شمار می رود انفجار اتمی به وجود آمده می تواند لایه ازون سیاره زمین را از هم بشکافد.اخترشناسان دانشگاه ویلانوا در فیلادلفیا اعلام کردند ماهواره IUE نشان داده است ستاره T Pyxidis در واقع دو ستاره است که یکی از آنها یک کوتوله سفید در حال مکیدن گاز به داخل بوده و روز به روز بزرگتر می شود، زمانی که این ستاره به اندازه کافی بزرگ شود، انفجار مهیب رخ خواهد داد.

انفجار به وجود آمده به اندازه ای درخشان خواهد بود که نور آن با نور تمامی ستاره های کهکشان راه شیری در کنار یکدیگر برابری می کند. تلسکوپ هابل نیز از این ستاره در حالی که خود را با انجام انفجارهای کوچکی برای انفجار بزرگ آماده می کند عکسبرداری کرده است. این انفجارهای کوچک از سال 1890 هر بیست سال یک بار رخ داده اند اما از سال 1967 به بعد متوقف شدند.

بر اساس گزارش تلگراف و به گفته اخترشناسان بنابراین زمان انفجار بعدی این ستاره در حدود بیست سال به تعویق افتاده است. به گفته رابین اسکاژل نایب رئیس انجمن اخترشناسی عمومی این ستاره به طور حتم به زودی به یک ابرنواختر تبدیل خواهد شد، اما این "به زودی" بسیار دورتر از چیزی است که بخواهد انسانها را دچار کابوسهای شبانه کند.

 گزارش از مهر

تاریخ تحولات کهکشان ها، یا مطالعه شکل و ساختمان کهکشان ها یکی از موضوعات انتقادی و پر بحث در علم نجوم می باشد. یکی از ابزارهای مهمی که در درک بهتر تاریخچه پیدایش کهکشان ها مورد استفاده قرار گرفته است نمودار دوشاخه ای هابل می باشد. این نمودار برای اولین بار در سال 1926 به صورت یک نقشه طبقه بندی شده توسط ادوین هابل به چاپ رسید. (تلسکوپ فضایی هابل نیز به افتخار این دانشمند به این اسم نامگذاری گردید). گروهی از فضانوردان اروپایی به رهبری فرانسیس هامر از رصدخانه پاریس، برای اولین بار، موفق به تکمیل نموداری از پیدایش و  تکامل انواع کهکشان ها از دو نقطه متفاوت در تاریخ جهان شدند ( به بیان دیگر موفق به خلق 2 نمودار طبقه بندی شده هابل شدند) که چگونگی شکل گیری کهکشان ها را بیان می کند.

 در این بر آورد، محققان از 116 کهکشان محلی و 148 کهکشان دور دست نمونه برداری کردند.

 علاوه بر این ،برخلاف نظرات پیشین، ترتیب نمودار هابل در 6 میلیارد سال پیش بسیار متفاوت از چیزیست که که امروزه ستاره شناسان قادر به رویت می باشند.

بنا بر گفته رودنی دلگادو ، از نویسندگانی که اخیراً مقاله وی به عنوان یکی از برگزیده های مجله "ستاره شناسی  و اخترفیزیک" به چاپ رسید: "در 6  میلیارد سال پیش، کهکشان های بسیار عجیبی نسبت به امروزه وجود داشته   و این یکی از نتایج بسیار جالب تحقیقات اخیر می باشد."

این  بدان معنی است که در 6 میلیارد سال پیش  این کهکشان های عجیب بایستی  به کهکشان های مارپیچی (حلزونی) معمولی تغییر شکل یافته ، و تصویری مهیجی از دنیای امروزی را به ما داده اند.

در واقع ستاره شناسان  براین باورند که کهکشان های عجیب و غریب گذشته ، بر اثر ادغام و برخوردهای کیهانی به صورت مارپیچ در آمده اند.

ترسیم تاریخچه شکل گیری کهکشان ها ، ما را در راهی برای رسیدن به نمایی از دنیای فعلی رهبری می کند. مثل هر دوره ای از زندگی ، شکل گیری کهکشان ها نیزسرشار از لحظات بی نظم و آشفته،  و نیز دوره های ساکت و خوابیده بوده و این بخشی از راه پرفراز و نشیب پیدایش کهکشانها می باشد.

این تصویر از داده های ارسالی از تلسکوپ فضایی هابل (متعلق به NASA و ESA ) و همچنین تلسکوپ عظیم SDDS تشکیل شده است

برخورد بین کهکشان ها به ایجاد کهکشان های عظیم جدید منجر می شود. اگرچه پیش از این دانشمندان به اتفاق بر این باور بودند که ادغام بین کهکشان ها به طور قابل توجهی از 8 میلیارد سال پیش کاهش یافته است ، اما تحقیقات جدید نشانگر این موضوع است که ادغام و یکی شدن کهکشان ها امروزه نیز به طور مکرر در حال وقوع می باشد و این تکرار با سرعت بالایی از حدود 4 میلیارد سال پیش دوباره آغاز شده است.

به گفته هامر : " هدف ما پیدا نمودن سناریویی بود که می توانست پیوندی بین تصویر فعلی جهان ما با تاریخ تحولات هستی و پیدایش کهکشان ها  به عرصه نمایش بگذارد."

علاوه بر این، بر خلاف نظریه عده بسیاری از ستاره شناسان، که ادغام کهکشان ها را ناشی از رشد کهکشان های بیضی شکل می دانند، هامر و تیمش از سناریویی پشتیبانی می کنند که در آن این برخورد های کیهانی را ناشی از کهکشان های مارپیچی معرفی می نماید. این سناریو به عنوان یکی از نوشته های برگزیده در چندین صفحه از مجله "ستاره شناسی و اخترفیزیک"  به چاپ رسید.در حال حاظر تیم هامر در حال برسی و تحقیقات بیشتر در رابطه با این نظریه که "بازسازی های مارپیچی" نامگذاری شده است می باشد. بر اساس این نظریه کهکشان های عجیب و غریب پیشین، تحت اثر ادغام کننده های گازی و به آهستگی از نو خلق شده و مارپیچ های غول پیکری با دیسک ها و برآمدگی های مرکزی بوجود آمده اند.

 تصویری از کهکشان همسایه (آندرومدا) که توسط جدیدترین اکتشافگر ناسا ( فضاپیمای WISE) گرفته شده است

اگرچه کهکشان راه شیری ما ، یک کهکشان مارپیچی می باشد، اما به نظر می رسد که بسیار جوان بوده، و تاریخچه شکل گیری آن تقریباً آرام و به دور از برخوردهای شدید کیهانی در تاریخ نجومی اخیر می باشد.  با اینحال کهکشان وسیع آندرومدا که در همسایگی ما قرار دارد تا این حد خوش شانس نبوده و روزگاری با سناریوی بازسازی های مارپیچی همراه شده است. محققین برای توضیحات بیشتر در این مورد به تحقیقات خود ادامه خواهند داد.

منبع : سایت نجوم ایران

ترجمه زینب حسینی از سایت علمی ScienceDaily